Fyrst enginn annar ætlar sér að skrifa ritdóm um annað vísdómsrit Baggalúts, Týndu jólasveinana, þá er líklega best að ég geri það bara sjálfur.
Ég vil byrja á því að fagna útgáfu þessara rita, en þau marka tímamót í útgáfusögu Baggalúts. Vonandi munum við fá að sjá mun fleiri slík rit á komandi árum.
Týndu jólasveinarnir eru um margt frábrugðnir fyrsta vísdómsritinu, Riddararöddum, sem innihélt orð og setningar sem lesa má afturábak og áfram – svokallaðar samhverfur, ríkulega myndskreyttar. Skemmtilega sérviskuleg og sérlega hugvitsamleg bók.
Jólasveinarnir eru mun nær því að vera hefðbundið skáldverk, en þar má finna skemmtilegar og oft ansi svæsnar lýsingar á 24 sveinum, sem ekki hafa verið áberandi áður.
Sveinar þessir eru á tíðum æði drykkfelldir og ódælir – og er hætt við að mörgum þyki nóg um aðfarir þeirra á stundum. Þá eru sumir þeirra á mörkum þess að geta talist við hæfi barna auk þess sem pólitísk rétthugsun fær að fjúka alloft út um glugga.
Það sem mér þykir dýpka töluvert efni bókarinnar, er að notast er við raunveruleg nöfn jólasveina úr ýmsum heimildum, jólasveinavísum og þulum, kappa á borð við Lummusníki, Þorlák, Bjálmann sjálfan, Dúðadurt – og sjálfan Baggalút. Er enda löngu kominn tími til að ýta 13 sveina úrtakinu til hliðar og leyfa öðrum að komast að.
Bókin er býsna lipurlega skrifuð, lýsingarnar á sveinunum eru stuttar og á tíðum nokkuð keimlíkar, en halda manni þó við efnið. Þá er rétt að þakka það að lesendum er ekki íþyngt með óþarfa tilvísunum og neðanmálsgreinum, eins og oft vill verða með fræðirit af sama eða svipuðu sauðahúsi.
Myndirnar sem prýða bókina eru stórskemmtilegar og er myndskreytirinn Bobby Breiðholt augljóslega hæfileikaríkur mjög – og með næmt auga fyrir hinu skoplega og kringilega.
Sveinunum fylgja vísur, sem minna um margt á jólasveinakvæði Jóhannesar úr Kötlum. Þær eru á tíðum einkar hlægilegar og ágætlega ortar, þó vissulega séu lýsingarnar á köflum full blautlegar.
Í samantekt er hér um að ræða bráðskemmtilega bók, sem gaman er að glugga í á aðventunni. Hún lætur ekki mikið yfir sér, en kemur þægilega á óvart – og gæti hentað vel sem möndlugjöf eða til að grípa með sér í jólamessu.
Ef ég mætti finna að einhverju þá þótti mér letur full lítið.
Ekki var við öðru að búast en skotbjálfar myndu mótmæla banni við rjúpnaveiðum. Þeir þurfa nefnilega að fá útrás fyrir hermannakomplexinn sinn með því að spaðskjóta illfleygan hænsnfugl sitjandi á steini. Hvað eiga þeir nú að taka til bragðs? Lesa bók? Ganga á fjall? Fara með börnin sín í Húsdýragarðinn? (það væri reyndar til að æra óstöðugan að sjá allt það kjöt sem þar fer til spillis).
"Það eru engin jól án rjúpu", baula þeir svo hver upp í annan. Eiga þessir menn ekki fjölskyldur til að gleðjast með? Engan sem þeir geta gefið lítinn pakka? "Engin jól" - vesalings mennirnir, blessaðar karltuskurnar. Er nú ljóta kellingin í umhverfisráðuneytinu búin að eyðileggja fyrir þeim jólin? Sjálfur myndi ég sætta mig við gulrót og blóðmörskepp á aðfangadag, það myndi ekki breyta neinu um gleði og helgi jólanna.
Og hvað er með þennan Gunnar Birgisson? Nú hefur hann kvatt sér hljóðs á Alþingi 9 sinnum á yfirstandandi þingi, eingöngu til að tjá sig um tillögu sína um að rjúpnaveiðibannið verði tekið aftur. Önnur mál koma honum ekki við, ekki frekar en önnur mál en hnefaleikar komu honum við á síðasta þingi.
Hann og félagar hans nokkrir vilja ganga þvert á ítarlega rökstuddar og ígrundaðar tillögur sprenglærðra sérfræðinga Náttúrufræðistofnunar. Þeir vita sumsé betur. Tilhvers í grængolandi fjáranum er yfirhöfuð verið að halda úti slíkum stofnunum ef ekki er tekið mark á ráðgjöf þeirra? Vilja Gunnar og vinir hans ef til vill leggja slíkar stofnanir niður?
Skellið ykkur bara í paintball og étið svo kjúkling um jólin - nóg er til af honum.
» Sálmar | » Gagnrýni | » Sögur | » Leikrit | » Siðir | » Heimsljós
